Liefde is blijven, verlangen is bewegen
Over waarom liefde en seksueel verlangen niet hetzelfde zijn
In langdurige relaties duikt vroeg of laat dezelfde vraag op, soms fluisterend, soms luid en pijnlijk:
“We houden nog van elkaar, maar waar is het verlangen gebleven?”
Vaak wordt dit ervaren als een tekort. Alsof iets wat ooit vanzelfsprekend was, stuk is gegaan. Maar wat als liefde en seksueel verlangen geen tweeling zijn die samen ouder worden, maar eerder twee krachten met een eigen logica, een eigen tempo en zelfs een andere richting?
Een kwalitatieve studie bij mannen in langdurige heteroseksuele relaties werpt daar een verrassend genuanceerd licht op. Hun verhalen tonen niet alleen hoe liefde en verlangen verschillen, maar ook waarom hun uit elkaar bewegen niet per se een probleem is.
In het begin: alles loopt door elkaar
Aan het begin van een relatie zijn liefde en seksueel verlangen nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Ze vloeien samen tot één intense ervaring. Mannen beschrijven hoe het gevoel “gewoon klopte”, hoe er weinig twijfel was en hoe alles vanzelf leek te gaan.
Liefde voelde lichamelijk. Verlangen voelde emotioneel. Het onderscheid was niet relevant, misschien zelfs onmogelijk. Veel samen zijn, veel aanraken, veel seks. De relatie had iets vanzelfsprekends, bijna logisch.
Opvallend is dat verschillende mannen aangeven dat deze ervaring anders was dan eerdere relaties. Niet alleen meer verlangen of meer liefde, maar vooral: beide tegelijk, gericht op dezelfde persoon. Dat samenvallen gaf een gevoel van intensiteit en exclusiviteit dat ze niet kenden uit het verleden.
In deze fase is nabijheid de motor van alles. Hoe meer samen, hoe sterker het gevoel. Liefde en verlangen versterken elkaar, zonder frictie.
Verbondenheid: liefde als gedeelde geschiedenis
Naarmate relaties langer duren, verandert de betekenis van liefde. Ze wordt minder spectaculair, maar steviger. Liefde zit dan niet meer in vuurwerk, maar in wat samen is doorleefd.
Mannen spreken over:
- alles wat samen is doorstaan
- wat samen is opgebouwd
- de vanzelfsprekendheid van elkaar kennen
- het belang van tijd en aandacht
Liefde wordt een vorm van verbondenheid. Niet alleen emotioneel, maar ook existentieel. De ander is iemand met wie het leven is verweven geraakt.
Aanraking blijft belangrijk, maar verandert van karakter. Minder gericht op opwinding, meer op bevestiging, troost en nabijheid. Een hand op een schouder, samen in de zetel zitten, elkaar vasthouden zonder agenda.
Liefde wordt rustiger, dieper en minder afhankelijk van intensiteit.
Autonomie: verlangen heeft ruimte nodig
Waar liefde groeit door nabijheid, blijkt seksueel verlangen iets anders nodig te hebben. Niet méér samenzijn, maar juist ruimte.
In de verhalen van de mannen komt autonomie opvallend vaak terug. De vrijheid om je eigen dingen te doen. Niet samenvallen, maar naast elkaar blijven bestaan. Verlangen ontstaat niet uit voortdurende nabijheid, maar uit missen, uit afstand, uit het besef dat de ander een eigen wereld heeft.
Seksueel verlangen wordt gevoed door:
- verschil
- afstand
- het niet volledig kennen
- de ander als ‘ander’ blijven zien
Wanneer partners te veel samensmelten, wanneer alles gedeeld wordt en niets meer onvoorspelbaar is, droogt verlangen makkelijker op. Niet omdat de liefde minder wordt, maar omdat het mysterie verdwijnt.
Verlangen heeft beweging nodig. Liefde heeft verankering nodig. Dat spanningsveld is geen fout in het systeem, maar eigen aan langdurige relaties.
Liefde blijft, verlangen ebt
Een van de meest confronterende, maar ook verhelderende bevindingen uit het onderzoek is dit:
liefde blijft groeien, terwijl seksueel verlangen vaak afneemt.
Voor sommige mannen wordt verlangen minder belangrijk. Voor anderen is het nog aanwezig, maar minder centraal. In enkele verhalen wordt het bijna iets uit het verleden, zonder dat dit als dramatisch of problematisch wordt ervaren.
Wat opvalt: het verdwijnen van verlangen wordt zelden gekoppeld aan het verdwijnen van liefde. Integendeel. De liefde wordt vaak als sterker, dieper en stabieler ervaren dan ooit tevoren.
Dit staat haaks op het dominante idee dat een “goede relatie” zowel intense liefde als blijvend seksueel verlangen moet bevatten. Het onderzoek toont dat veel mannen hun relatie niet beoordelen op basis van seksuele intensiteit, maar op verbondenheid, veiligheid en gedeelde betekenis.
Geen probleem, maar een realiteit
Het verschil tussen liefde en seksueel verlangen is geen defect dat moet worden gerepareerd. Het is een realiteit die vraagt om herdenken.
Liefde wil nabijheid, zekerheid en continuïteit.
Verlangen wil afstand, vrijheid en beweging.
In het begin lijken ze hand in hand te lopen. Later trekken ze elk hun eigen spoor. Dat kan verwarrend zijn, zeker in een cultuur die blijvend verlangen als norm stelt.
Misschien ligt de echte uitdaging niet in het “terugbrengen” van verlangen, maar in het begrijpen van wat er verandert. In erkennen dat liefde en verlangen niet hetzelfde zijn, en ook niet hetzelfde hoeven te doen.
Liefde blijft.
Verlangen beweegt.
En soms is dat precies hoe een lange relatie ademt.
Jolien Roeffen
Psycholoog, seksuoloog en relatietherapeut bij Hinde - huis voor psychotherapie
Leopoldplaats 10
2000 Antwerpen
